Economisch rapport 2026: hogere marges, lagere winsten, een land in tweeën

Belgische bedrijven verkochten in 2025 duurder, betaalden meer lonen en verdienden minder geld. Dat is de harde samenvatting van de 500.419 jaarrekeningen over boekjaar 2025 die al bij de Nationale Bank zijn neergelegd en die Rovalta op 8 september 2026 heeft doorgelicht. Achter dat gemiddelde gaan twee werelden schuil: de ene helft van de vennootschappen groeit, de andere staat stil. En een tiental grote spelers, met de holdings op kop, bepaalt of het nationale resultaat stijgt of daalt.

Dit rapport bekijkt de economie vanuit de bedrijven zelf: vennootschap per vennootschap, op basis van het ondernemingsregister en de neergelegde jaarrekeningen, nog voor Statbel en de NBB hun totaalcijfers publiceren. Het is bedoeld voor wie een bedrijf, het eigen bedrijf of dat van een klant, wil vergelijken met de rest van de Belgische bedrijven.

Kernpunten

• De brutomarge van de kmo’s stijgt voor het tweede jaar op rij met 5%, maar de loonmassa volgt met +4,5%. Slechts de helft van de vennootschappen ziet haar marge stijgen.
• De totale winst daalt met 16%, maar dat zegt weinig over de kmo’s: 52% van de vennootschappen doet het beter dan een jaar eerder. De daling zit bij een tiental grote spelers, vooral holdings, die samen 20,8 miljard minder winst boeken: meer dan de hele nationale daling.
• Nooit eerder werden in België zoveel ondernemingen opgericht. Maar het gaat om eenmanszaken: het aantal nieuwe vennootschappen daalt.
• Wallonië is het enige gewest waar de winsten stijgen. Brussel telt de meeste verlieslatende vennootschappen en de meeste met een negatief eigen vermogen.
• Horeca en bouw zijn goed voor vier op de tien faillissementen en voor de slechtste gezondheidsscores. Juridische diensten, gezondheidszorg en IT zijn de sterkste sectoren.

Hogere marges, lagere winsten

Elke jaarrekening bevat de cijfers van het boekjaar en die van het jaar ervoor. Zo kan elk bedrijf met zichzelf worden vergeleken. Bij de 442.476 vennootschappen waarvoor dat kan, steeg de totale brutomarge van € 91,0 mld naar € 95,7 mld. De personeelskosten stegen bijna even snel. De totale EBITDA bleef nagenoeg stabiel (+1,8%), terwijl de nettowinst met 16% daalde.

De winstdaling speelt zich af aan de top: de tien grootste dalingen zijn samen goed voor 20,8 miljard, meer dan de volledige nationale daling. Het gaat vooral om holdings, waarvan het resultaat het ritme volgt van de dividenden die hun dochters uitkeren (Taminco, Titan, Avnet, Nayarit, Sofina), en om enkele grote groepen: Electrabel verdient nog 5 miljard, maar 2,85 miljard minder dan in 2024, en Carglass, D’Ieteren en KBC Groep leveren elk meer dan een miljard in. Zonder die grote spelers is de winst van de Belgische kmo’s stabiel tot licht hoger: 52% van de vennootschappen doet het beter dan in 2024, en hun samengetelde cash stijgt met 3,3%.

Een jaar eerder gaf dezelfde berekening een brutomarge van +5,9% en een winst van +20%. De kentering van 2025 zit dus volledig bij de grootste resultaten, niet bij de doorsneeonderneming.

Oprichtingen: de boom van de zelfstandigen

137.935 ondernemingen die vandaag nog ingeschreven zijn, gingen in 2025 van start: een record, 14% meer dan in 2024. En 2026 versnelt nog: 100.181 starters van januari tot augustus, tegenover 86.613 in dezelfde periode van 2025.

Maar het gaat niet om vennootschappen. Het aantal rechtspersonen dat in acht maanden werd opgericht, daalt met 3,0% (40.008 tegenover 41.227). De hele stijging komt van eenmanszaken, in bijberoep of in hoofdberoep. Het aandeel van de vennootschappen in de oprichtingen, in 2019 nog 59%, zakte tot 48% in 2025 en tot 40% in het begin van 2026.

Voor boekhouders, banken en verzekeraars die leven van de oprichting van vennootschappen is de boodschap duidelijk: de instroom van nieuwe vennootschapsdossiers is vlak, die van zelfstandigen explodeert. Voor de overheid is de ‘ondernemersdynamiek’ van 2026 er een van bijberoepen, niet van jobcreatie.

Faillissementen: horeca en bouw

Van juni tot augustus 2026 werden 2.738 faillissementen in het register gepubliceerd, ongeveer 913 per maand, met een inhaalbeweging in juni. Vier op de tien treffen de restaurants of de bouw. Vlaanderen is goed voor bijna de helft, in verhouding tot zijn aandeel in het aantal bedrijven.

Het signaal strookt met de jaarrekeningen: bij de restaurants is 34% van de vennootschappen verlieslatend en heeft 23% een zwakke gezondheidsscore, de logiessector doet het nog slechter (45% verlieslatend). De dagelijkse opvolging staat op de pagina Faillissementen.

Wallonië, Vlaanderen, Brussel

Wallonië boekt het beste jaar: de gepubliceerde omzet stijgt met 4,5%, de totale winst met 5,9%. Het is het enige gewest dat op beide punten in het groen staat. Vlaanderen, goed voor 64% van de neerleggingen en € 639 mld eigen vermogen, krijgt de terugval van enkele grote groepen en hun holdings te verwerken: totale winst -18%. De tien grootste Vlaamse dalingen (met Taminco, Carglass, Unilin en Janssen Pharmaceutica op kop) zijn samen goed voor 14,5 miljard, meer dan de daling van het hele gewest. Brussel groeit nauwelijks en scoort het zwakst: 32% verlieslatende vennootschappen en 17% met een negatief eigen vermogen, een gevolg van de vele holdings en vastgoedvennootschappen die er hun zetel hebben.

Winnende en verliezende sectoren

De winnaars van 2025 zijn onderzoek en ontwikkeling (omzet +33%, winst vervijfvoudigd, gedragen door de onderzoekscentra van farmabedrijven), energie en voeding qua volume, IT en zakelijke dienstverlening qua winstgevendheid (+30% en +50% winst). De verliezers zijn industrieel: chemie (winst teruggevallen tot een derde), machinebouw (gehalveerd), voeding (marges onder druk ondanks 10% meer omzet) en energie wat de winst betreft (Electrabel).

De restaurants maken als groep nog altijd een kleine winst (0,3 miljard, iets minder dan in 2024), maar blijven samen met logies en persoonlijke diensten de sector met de meeste verlieslatende vennootschappen. In vastgoed is 37% van de vennootschappen verlieslatend: meestal gaat het om patrimoniumvennootschappen waarvan het boekhoudkundige verlies een bewuste keuze is, geen teken van problemen.

De grootste bedrijven

De tien grootste statutaire omzetcijfers van het land zijn samen goed voor bijna 160 miljard. Het gaat vooral om aankoopcentrales en facturatieplatformen van buitenlandse groepen (Toyota, ExxonMobil, Cargill, Mastercard): de omzet passeert via België, de werkgelegenheid veel minder. De Antwerpse raffinaderijen gaan achteruit door de lagere olieprijzen; Electrabel, Mastercard en Colruyt groeien.

De biofarma draagt de Belgische resultaten: UCB Pharma verviervoudigt zijn winst tot 4,2 miljard, argenx vervijfvoudigt de zijne, GSK Biologicals blijft boven 2 miljard. Aan de verlieskant gaat het om waardeverminderingen en herstructureringen bij dochters van internationale groepen, niet om operationele problemen.

Wie zorgt voor de jobs

86.286 vennootschappen publiceren een gemiddeld personeelsbestand voor 2025, samen 2.193.774 voltijdse equivalenten. De concentratie is extreem: 1.153 vennootschappen met 250 VTE of meer stellen 49% van dat totaal tewerk en realiseren 51% van de gepubliceerde omzet. De 40.942 vennootschappen met 1 tot 9 werknemers stellen samen minder mensen tewerk dan een zesde van de 1.153 grootste.

De tien grootste werkgevers

Spoor, post, uitzendwerk, distributie, openbaar vervoer: de rangschikking van de werkgevers lijkt op die van twintig jaar geleden. De uitzendbedrijven staan erin omdat hun uitzendkrachten meetellen in hun eigen personeelsbestand. GSK Biologicals is de enige industriële speler in de top 10.

Hoe gezond zijn de bedrijven?

Rovalta geeft 684.328 vennootschappen een score van 1 tot 5 op basis van hun solvabiliteit, liquiditeit, rendabiliteit en trend. Het verdict: bijna een op de twee (49%) scoort boven 4, een op de zeven (13%) onder 2. Het aandeel vennootschappen met een negatief eigen vermogen daalt, van 13,0% van de neerleggers in 2024 tot 11,9% in 2025, en het aandeel verlieslatende vennootschappen daalt ook. De bedrijven worden gezonder, met een kanttekening: wie laat neerlegt, in het najaar, is gemiddeld kwetsbaarder dan wie vroeg neerlegt.

Per gewest: 9,5% van de Vlaamse vennootschappen scoort onder 2, tegenover 13,0% in Wallonië en 14,4% in Brussel. De Z-score van Altman plaatst 29% van de vennootschappen in de gevarenzone: dat weerspiegelt de vele ondergekapitaliseerde kleine vennootschappen en voorspelt geen wanbetaling. Slechts 2.128 vennootschappen vermelden RSZ-achterstallen in hun jaarrekening.

Het register in 2026

2.054.851 ondernemingsnummers, 1.972.291 actief, 1.194.509 rechtspersonen. De bv is de standaardvorm in België geworden: 45% van de rechtspersonen, ver voor de vzw en de nv. Opvallend in het register: de 112.837 verenigingen van mede-eigenaars, de derde ‘rechtsvorm’ van het land, zijn geen ondernemingen.

Hoe we hebben geteld

• Bronnen: KBO Open Data en de Balanscentrale van de NBB, goed voor 7.930.396 neerleggingen van 684.308 vennootschappen, opgehaald op 8 september 2026. Boekjaar 2025 = afsluiting tussen 1 januari en 31 december 2025; er ontbreekt nog ongeveer 15% van de neerleggingen.
• Neerleggingen met bedragen die onmogelijk zijn voor hun schema, werden uit alle berekeningen gehaald (meer dan 20 miljoen in een microschema, meer dan 500 miljoen in een verkort schema): een dertigtal neerleggingen, waaronder één met 12 miljard brutomarge, EBITDA en winst voor het vorige boekjaar.
• Omzet en personeelsbestand staan alleen in de volledige schema’s en in een deel van de verkorte; 70% van de neerleggingen over 2025 zijn microschema’s. Afwijkende personeelscijfers werden geweerd en de schommelingen in het personeelsbestand worden niet besproken.
• De sectoren steunen op de hoofdactiviteit in de KBO, die voor een kwart van de neerleggers ontbreekt.

Lees ook: Belgische start-ups: wat hun jaarrekeningen echt vertellen, dezelfde methode toegepast op jonge bedrijven die met durfkapitaal zijn gefinancierd.